Kadınlardaki ağrılar gereğince ciddiye alınmıyor
Ağrının oluşum düzeneğinin karmaşık bir süreç ve hekimliğin ağrı dindirme sanatı olduğunu tabir eden Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, yıllarca bayan hastaların kronik ağrı şikayetlerinin klinik ortamlarda gereğince ciddiye alınmadığını ya da hastanın duygusal durumlarıyla açıklandığını hatırlatarak, “Ancak bu yeni araştırmaya nazaran ortada somut bir bağışıklık sistemi farkı var. Bayanların ağrısı daha uzun sürüyor zira bedenleri o ağrıyı kapatacak biyolojik düzeneğe erkekler kadar kolay erişemiyor. Bu bulgular, bayan hastalarımızda ameliyat sonrası rehabilitasyon süreçlerini çok daha hassas planlamamız gerektiğini gösteriyor” açıklamasında bulundu.
Science Immunology Dergisi’nde yayımlanan “Monocyte-derived IL-10 drives sex differences in pain duration” başlıklı yazıda enfeksiyon sonrası gelişen ağrının cinsiyetler ortasındaki mühlet farkı fareler üzerinden inceledi. Araştırmaya nazaran ağrı denetiminde tesirli olan, bedenimizin bağışıklık hücreleri tarafından üretilen, sitokin olarak bilinen özel bir protein çeşidi olan IL-10’un, erkeklerde daha yüksek olduğu kanıtlandı. Bu protein, ağrının hafiflemesinde hayati bir kıymete sahip.
Ağrıyı dindiren alarm geç devreye giriyor
Vücudumuzdaki yaralanma sonrası oluşan ağrıyı dindirmek için bağışıklık sisteminin bir noktada dur alarmı vermesi gerekiyor. Prof. Dr. Selçuk Göçmen, erkeklerdeki hormonların bu sinyali veren IL-10 proteinini artırdığını belirterek, “Erkeklerdeki hormonal takviye, ağrıyı durduran doğal bir mekanizmayı tetikliyor. Bayanlarda ise bu dayanak daha zayıf olduğu için ağrı sinyali daha uzun müddet açık kalıyor” diye konuştu.
Hem farklı hissediyor hem de farklı deneyimliyor
Yeni araştırmalar bayan ve erkeklerin ağrıyı sadece farklı hissetmediğini, bu süreci biyolojik olarak büsbütün farklı deneyimlediğini ortaya koydu. Science Immunology mecmuasında yayımlanan aktüel bir çalışma; bağışıklık sistemi kaynaklı spesifik bir proteinin, ağrının mühletini belirleyen kritik faktör olabileceğine işaret ediyor. Bilimsel bilgiler, bayanlarda ağrı müddetinin erkeklere oranla daha uzun olduğunu kanıtlasa da bu durum toplumdaki ‘kadınlar acıya daha dayanıksız’ algısının yanlış bir yorum olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, bu farkın ruhsal bir eşikten fazla büsbütün nörobiyolojik, hormonal ve immünolojik farklılıkların doğal bir sonucu olduğunu vurguluyor.
Konuya ait değerlendirmelerde bulunan Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bu yeni araştırma, ağrı tedavisinde tek tip yaklaşımın neden yetersiz kaldığını ve gelecekte cinsiyete özel ağrı tedavilerine neden muhtaçlık duyulduğunu kanıtlıyor. Bu usul araştırmalar keşifle birlikte bilhassa bel fıtığı, hudut sıkışmaları, hudut hasarı sonrası oluşan ve fibromiyalji üzere kronik ve kompleks ağrılarda hastalara yönelik yeni jenerasyon tedavi yollarının de kapısını aralıyor” açıklamasında bulundu.
‘Tek tip ağrı tedavisi’ yaklaşımının yanlış
Son yıllarda araştırmacıların ‘tek tip ağrı tedavisi’ yaklaşımının kusurlu olduğunu vurgulayarak cinsiyete has ağrı düzeneklerini, hormon döngüsüne nazaran hazırlanan tedavi planlarını, bağışıklık sistemi temelli ağrı denetimini ve şahsileştirilmiş analjezi prosedürlerini kapsayan yeni bir yaklaşımı savunduklarının altını çizen Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bilimsel çalışmalar, bayanların ağrıyı daha ağır hissetmekten çok, biyolojik olarak farklı işleyen bir sinir-bağışıklık sistemi nedeniyle bu süreci daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara nazaran bu değerli bulgu, ağrı tedavisinde cinsiyete özel yaklaşımların gerekliliğini net bir formda gündeme taşımak manasına geliyor. Sonuç olarak bayanların ağrıyı daha uzun periyodik deneyim etmesi ruhsal yahut kültürel bir durum değil, büsbütün nöro-hormonal bir gerçeklik” açıklamasında bulundu. Prof. Dr. Göçmen, “Hastanın yalnızca şikayetine değil, biyolojik kimliğine de odaklanan şahsileştirilmiş tedavi usullerinin önümüzdeki periyotta standart hale geleceğine inanıyorum” dedi.
