İran ile ABD ortasındaki müzakerelerde bilhassa nükleer evrak ve Hürmüz Boğazı üzere kritik başlıklar hâlâ çözüme kavuşmamışken, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin sosyal medya paylaşımı yeni bir tartışmayı tetikledi.
Arakçi, X platformunda yaptığı açıklamada, Lübnan’da ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı’nın yine açıldığını duyurdu.
DÜZELTME GELDİ
Ancak kısa müddet sonra, başkanlığını Mohammad Bagher Zolghadr’ın yürüttüğü İran Ulusal Güvenlik Konseyi devreye girerek farklı bir açıklama yaptı.
Konsey, boğazın; süreksiz ve kaideli olarak açıldığını, yalnızca ticari gemilere müsaade verildiğini, ‘düşman ülkelere ait’ askeri yahut başka gemilerin kapsam dışında olduğunu duyurdu.
Açıklamada ayrıyeten geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri kontrolünde ve makul rotalar üzerinden gerçekleşeceği belirtildi.
SERT ELEŞTİRİLER
Arakçi’ye yönelik tenkitler kısa müddette büyürken, bu durum daha evvel Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Körfez ülkelerine yönelik açıklamaları sonrası yaşanan geri adım sürecine benzetildi.
Devrim Muhafızları’na yakın isimlerden Nizam Musevi, kamuoyunun bilgilendirilmesinde şeffaflık vurgusu yaparak, yetkililere duyulan itimadın halkın göz gerisi edilmesi manasına gelmediğini söyledi.
Aktivist Ali Golehaki ise Arakçi’nin paylaşımı ile askeri kaynaklardan gelen açıklamalar ortasındaki çelişkiye dikkat çekerek ‘zayıf medya yönetimi’ tenkidinde bulundu.
Devrim Muhafızları’na yakın bir öteki isim Hasan Abbasi, Ulusal Güvenlik Konseyi için daima erişilebilir ve güçlü bir sözcü atanması daveti yaptı.
Milletvekili Morteza Mahmudî ise savaş şartları olmasaydı Arakçi’nin parlamentoda sorgulanması gerektiğini savunarak, açıklamayı “hassas bir periyotta yapılmış tuhaf bir çıkış” olarak nitelendirdi.
Tasnim haber ajansı da Arakçi’nin paylaşımını açıkça ‘yanlış ve makus bir iletişim’ olarak kıymetlendirdi.
ASKERLER DEVREYE GİRDİ
Konsey kaynakları, ABD’nin deniz ablukasının ateşkese muhalif olduğunu belirtirken, geçişin yalnızca ‘düşman ülkelerle irtibatı olmayan ticari gemilerle sınırlı’ olduğunu vurguladı.
Son olarak İhtilal Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kaldırılmadan tamamen açılmayacağını net halde tabir etti.
Bazı gözlemciler, Arakçi’ye yönelik tenkitlerin, askeri kanat ile siyasi idare ortasında bir görüş ayrılığına işaret ettiğini savunuyor.
Diğer tahlillere nazaran ise bu durum, İran idaresi içinde sertlik yanlıları ile daha pragmatik bir çizgi ortasındaki farklı yaklaşımın yansıması.
Wall Street Journal’a konuşan bir İranlı diplomatın açıklamasına nazaran, Arakçi’nin açıklaması aslında müzakereye açık olunduğuna dair bir ‘mesaj’ niteliği taşıyordu.
Öte yandan İhtilal Muhafızları’na yakın bir danışman, askeri kanadın Arakçi’ye yönelik yansısının, boğazın açılması konusunda evvelce uyum yapılmamasından kaynaklandığını belirtti.
