Irak’ta çevresel kırılganlık ve altyapı meseleleri bir kere daha ağır bir tabloyu ortaya koydu. Dicle Nehri’ne karışan kirli su, kısa müddette büyük bir ekolojik felakete yol açarken, bölgedeki tarım ve balıkçılık faaliyetlerini neredeyse büsbütün durma noktasına getirdi. Uzmanlar, iklim krizi ve su idaresindeki zafiyetlerin bu cins olayların daha sık yaşanmasına taban hazırladığına dikkat çekiyor.
“300 TON BALIK İKİ SAAT İÇİNDE ÖLDÜ”
Irak’ın güneydoğusunda yaşayan Haydar Kazım, aylarca yetiştirdiği yaklaşık 300 ton balığı, Dicle Nehri’ne karışan kirli su nedeniyle yalnızca iki saat içinde kaybetti.
Vasıt vilayetine bağlı Zebidiye ilçesinde beş yıldır balıkçılık yapan 43 yaşındaki Kazım, boş kalan havuzlarının başında “Bir buçuk yıldır emek verdiğim 300 ton balık iki saat içinde öldü. Her şeyim sıfırlandı” dedi.
Sekiz çocuk babası olan Kazım, “Hayat benim için bitti üzere hissediyorum. Bize kirli suyun geleceği söylenmedi, tedbir alamadık” sözlerini kullandı.
ZARAR 1.1 MİLYON DOLARI AŞTI
Kazım, uğradığı zararın 1,1 milyon doları geçtiğini belirterek, yem maliyetleri ve projede çalışan yakınlarının fiyatlarını karşılayabilmek için yetkililerden takviye istedi.
“Hiçbir yetkili gelip yanımızda durmadı. Borçlarımızı nasıl ödeyeceğiz? Öteki bir işimiz yok, projeyi yine başlatma imkânımız da bulunmuyor” diye konuştu.
KİRLİLİĞİN KAYNAĞI
Yetkililere nazaran olayın nedeni, Diyala vilayetindeki Hemrin Barajı’nın ağır yağışlar sonrası dolmasıyla baraj sularının ırmağa bırakılması.
Bu su, Bağdat’ın güneydoğusunda Dicle ile birleşirken arıtılmamış kanalizasyon sularıyla karıştı. Oluşan güçlü akıntı, kirli tortuları güney bölgelere taşıdı.
Uydu imgelerinde de 28 Mart ile 12 Nisan ortasında Diyala ile Dicle’nin birleştiği noktadan güneye yanlışsız yayılan koyu renkli bir kirlilik hattı tespit edildi.
BİNLERCE TON BALIK ETKİLENDİ
Çevre uzmanları, bu kirliliğin suyun doğal seyrelme oranını düşürdüğünü ve balık üretim alanlarında önemli ziyana yol açtığını belirtiyor.
Vasıt Tarım Müdürlüğü’ne nazaran, bölgede toplamda 1000 tondan fazla balık telef oldu.
Irak Çevre Bakanı, Dicle’deki kirliliğin kontrol altına alındığını ve emsal olayların tekrar etmemesi için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Bağdat Belediyesi ise başşehrin güneydoğusunda yakında yedi yeni atık su arıtma tesisi devreye alınacağını duyurdu.
ZEHİRLENME VAKALARI
Kirlilik yalnızca balıkçılığı değil, bölge halkını da etkiledi.
Güneydoğu Irak’ta kimi kentlerde günlerce su kullanımı sonlandırılırken, Vasıt idaresi Dicle suyunun içilmemesi ikazında bulundu.
Yetkililer, kirli su nedeniyle 20’den fazla zehirlenme ve cilt hastalığı hadisesinin hastanelere başvurduğunu açıkladı.
İKLİM KRİZİ BÜYÜYOR
Son yıllarda azalan yağışlar, artan sıcaklıklar ve Türkiye ile İran’dan gelen su ölçüsündeki düşüş, Dicle ve Fırat nehirlerinin düzeyini önemli biçimde azalttı.
Uzmanlara nazaran bu durum, kirliliğin tesirini daha da artırıyor.
Uzun yıllar süren çatışmaların akabinde toparlanmaya çalışan Irak’ta, zayıf altyapı, yaygın yolsuzluk ve etkisiz etraf siyasetleri bu tıp felaketlerin önünü açıyor.
Ülke, tıpkı vakitte iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgelerden biri olarak gösteriliyor.
