Her öykünün bir uygunu varsa bir de berbatı vardır genelde. Yeşilçam sinemalarında daima öyleydi. Erol Taş’lar, Hüseyin Peyda’lar az kötülük yapmadı jönlere. Lakin sonuçta daima yeterliler kazandı. Ayhan Işık, Ediz Hun, Tarık Akan, İzzet Günay, Kartal Tibet, Cüneyt Arkın ve Kadir İnanır… Onlar haklıdan yana taraf olur, adalet için çaba ederlerdi. Yeşilçam’ın aksiyon sahneleri bile güzelin kötüyü cezalandırdığı bir teraziydi. Şiddeti değil, haklının yanında olmayı ve güçsüzü savunmayı öğretti seyirciye.
Sinemamızın dört yapraklı yoncası Türkan Şoray, Filiz Akın, Fatma Girik ve Hülya Koçyiğit yoksul ya da varlıklı olsun, hangi karakteri canlandırsalar seyirciye örnek oldukları bir duruşları vardı. Bugünden bakınca rolleri nahif görünse de kalplere sevgiyle, doğrulukla dokundular yıllarca. Temel erkek ve temel bayanları canlandıran bu oyuncuların sinemalardaki örnek duruşları rolden ibaret değildi. Birbirlerine özel hayatlarında da takviye oldular, kamera önündeki rekabeti gerçek hayatta meslektaş dayanışmasına, kardeşliğe dönüştürdüler.
İyiliği aşıladı
İyiliği, kardeşliği, dostluğu aşıladı Yeşilçam. Bilhassa İstek Sinema ekolünün Kemal Sunal, Şener Şen, Halit Akçatepe, Adile Naşit, Münir Özkul, Zeki Alasya, Metin Akpınar’lı aile komedileriyle… “Gülen Gözler”, “Mavi Boncuk”, “Bizim Aile”dekiler… Borçları yüzünden konutlarından olsalar da sevdikleriyle yuva kuramasalar da daima kalplerinin paklığını koruma ettiler. Dayanışarak güçlü kalmayı, şiddet yerine vicdan gücünü önemsediler. “Hababam Sınıfı”nın haylazları bile hocalarına, okula yeni gelene ne kadar çektidirseler de yanlışlarını anlayıp gönül almayı başardılar. Sonuçta kazanan daima güzellik oldu.● KÜLTÜR SANAT SERVİSİ
‘Asıl güç sevgidedir’
Yeşilçam’ın çok farklı bir dünya olduğunu söz eden Türkan Şoray, şunları söyledi: Her şeyden evvel vaktin ruhu apayrıydı. Anlatılanlar hayatın içinden, gerçek hislerden beslenen hikâyelerdi. Seyirci bizimle birlikte güler, birlikte ağlardı. Onların ailesinden bir modül üzere hissederdik. Yeşilçam sinemaları seyirciye kardeşliği ve dostluğu öğretmekten çok aslında bunu direkt hissettiriyordu. O sinemalar bize düzgünlüğün, ahlaklı olmanın, sevebilmenin ve faziletli kalmanın ne kadar değerli olduğunu gösterirdi. Emek, dayanışma ve birlikte ayakta kalma duygusu her vakit yüceltilirdi. Güzelin ödüllendirildiği, berbatın ise kesinlikle karşılığını bulduğu bir dünyaydı. Bir jenerasyonun hayatına dokundu. Biz de bu yüzden her vakit uygun örnek olmaya, umut veren öyküler ve memnun sonlar yaratmaya çalıştık. Bugün ise ne yazık ki birden fazla üretimde şiddetin ön plana çıktığını, şiddet uygulayanın güçlü üzere gösterildiğini görüyoruz maalesef. Meğer Yeşilçam’ın bize öğrettiği en kıymetli şey şuydu: Asıl güç sevgidedir. Umarım bu hisleri sinemada tekrar daha sık görürüz.
‘Yeşilçam’da yapan temalar işleniyordu’
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan son olayların akabinde dijital içeriklerin tesiri tartışılırken uzmanlar, Yeşilçam sinemalarının aile kıymetleri açısından daha olumlu bir örnek sunduğunu belirtiyor. Hususa ait Uzman Klinik Psikolog Buket Zengin şunları söyledi: “Yeşilçam’a baktığımızda; aile, iş birliği, eğitim ülküleri, müsamaha ve mizah üzere yapan temaların işlendiğini görüyoruz. O sinemalar aileleri bir ortaya getirir; yardımlaşmak, çalışmak ve dürüstlük üzerine konuşulabilecek alanlar açardı. Bugün ise ekranlarda adaletin mahkemelerde değil, sokaklarda silah ve kaba kuvvetle sağlandığını resmeden bahisler hâkim. Güç; artık bilgiyle yahut faziletle değil, ‘racon keserek’ gösteriliyor. Yeşilçam’da da berbat karakterler ve dövüş sahneleri vardı; lakin bu sinemalar çoğunlukla açık hava sinemaları üzere toplumsal alanlarda yahut aile kontrolünde izlenirdi. Bugünün ‘yalnız izleme’ alışkanlığı, çocuğu şiddet içeriğiyle baş başa ve savunmasız bırakıyor.” ● EĞİTİM SERVİSİ
