Asena Yatağan / Ayşegül Kahvecioğlu / Yavuz Özden – Antalya Diplomasi Forumu 2026’nın resmi açılışı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iştirakçilere hitabıyla yapıldı. Erdoğan, konuşmasında özetle şunları söyledi:
UMUDUN ORTAK KÜRSÜSÜ: 5 sene evvel diplomasinin nabzını tutacak global bir platform maksadıyla çıktığımız yolda, bugün görüyoruz ki ADF, global aklın, küresel vicdanın ve bilhassa de geleceğe dair umudun ortak kürsüsü haline gelmiştir. ‘Yarını kurgulamak, belirsizlikleri yönetmek’ teması altında 3 gün boyunca yapılacak tartışmaların, forumun bu özgün ve özel tarafını daha da besbelli kılacağı kanaatindeyim. Forumun, sizlerin de ufuk açıcı fikirleriyle, Türkiye’nin ‘barışın anahtarı’ misyonuna katkı vereceğine inanıyorum.
SERT KIRILMAYLA KARŞI KARŞIYALIZ: Bugün memleketler arası sistemde yaşanan sarsıntıları sırf güç dengelerindeki değişimle açıklamak, bizi sorunun özünden uzaklaştıracaktır. Evet, güç dağılımı değişiyor. Evet, yeni aktörler yükseliyor. Evet, rekabet kızışıyor, derinleşiyor, daha yıkıcı hale geliyor. Lakin bütün bunlar, bizim çok daha sert bir kırılmayla karşı karşıya olduğumuz gerçeğini değiştirmiyor.
GAZZE’DEKİ SOYKIRIM: Krizin ulaştığı boyutu görmek için 7 Ekim sonrası Gazze’ye bakmak kafidir. Son 2,5 yılda, 73 bin Filistinli İsrail hücumlarında can verirken, yaralananların sayısı 172 bini geçiyor. Hayattan kopartılan çocukların sayısı 21 bini aştı. Öksüz ve yetimlerin sayısı ise 58 bini geride bıraktı. Ateşkese karşın 754 Filistinli şehit oldu, 2 bin 100 kişi yaralandı.
İNSANLIK İMTİHANINI VEREMEYEN SİSTEM: Şayet bir sistem, kuvözdeki temiz bebekleri kurşunlardan koruyamıyorsa, sivillerin toplu biçimde amaç alınmasının önüne geçemiyorsa, kurumlar ve kurallar, zalimlerin zulmüne mahzur olamıyorsa, bu, yapısal bir çürüme, ontolojik bir tefessüh değil midir? Dün Suriye ve Gazze’de, bugün Batı Şeria ve Lübnan’da, en temel insanlık imtihanını veremeyen bir sisteme güvenmemiz, bizden nasıl beklenir?
TEMSİL AÇIĞI KAPATILMADAN KRİZ ÇÖZÜLEMEZ: Bizim, ‘Dünya 5’ten büyüktür’ şiarıyla 13 yıldır insanlığın gündemine taşıdığımız ‘temsil açığı’ kapatılmadan, çok net söylüyorum, ne sistem krizi çözülebilir; ne de ‘daha adil bir dünyanın’ inşası mümkün ve olasıdır. Yalnızca ‘güçlünün hukukunu’ gözeten bir global sistemin, insanlığı götüreceği yer daha derin, daha büyük çatışmalar, adaletsizlikler çıkmazıdır.
Erdoğan’dan ikili görüşmeler
■ Erdoğan, gün uzunluğu başkanlarla ikili ve üçlü formatta özel görüşmeler gerçekleştirdi. Bu kapsamda Erdoğan,
birinci olarak konakladığı otelde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir ortaya geldi.
■ Daha sonra Şerif ve Katar Buyruğu Al Sani ile bir ortaya gelerek üçlü görüşme gerçekleştiren Erdoğan, Şerif ve Al Sani’nin elini tutup, hatıra fotoğrafı çektirdi.
■ Erdoğan, bu görüşmenin akabinde Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze ve Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu ile görüştü.
Bahçeli’nin kelamlarını hatırlattı
İSRAİL UYARISI: Barış, Sayın Devlet Bahçeli’nin o veciz sözüyle; tek kanatlı bir kuş değildir. Tarafların uzlaşmacı, sabırlı ve sağduyulu bir anlayışla hareket etmeleri, sonuç alınmasında büyük değer arz ediyor. Yeniden bu kritik etapta, İsrail’in müzakere sürecini dinamitlemesine karşı hazır ve müteyakkız olunmalıdır.
‘Barışa giden yol diplomasi’
FIRSAT PENCERESİ ARALANDI: 40 gün boyunca bölgemizi barut kokusuna boğan savaş, bunun en son örneği olmuştur. İsrail hükümetinin tahrikleriyle başlayan bu anlamsız ve son derece maliyetli savaşta Pakistan Başbakanı Kıymetli Kardeşim Şerif’in teşebbüsleriyle ilan edilen 15 günlük ateşkesten memnuniyet duyuyoruz. Ateşkesin araladığı fırsat penceresinin, kalıcı barışın tesisi için en aktif halde kıymetlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Barışa giden en kestirme yol, yapan diyalog ve diplomasidir.
‘Hürmüz açık tutulmalı’
DENİZE ERİŞİM KISITLANMAMALI: Hürmüz geçişiyle ilgili bizim halimiz çok nettir: Hürmüz’ün bir yakası İran ise, öbür yakası Umman’dır. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkı, kısıtlanmamalıdır. Temel olan, yerleşik kurallar temelinde seyrüsefer serbestisinin temini ve Hürmüz’ün ticari gemilere açık tutulmasıdır. Savaşın, komşu coğrafyalardaki güç kaynaklarının milletlerarası piyasalara ulaştırılmasında alternatif rota arayışlarını hızlandırdığı görülüyor.
Şara’ya övgü
BÖLGEMİZ İÇİN HAYATİ: Suriye’de huzurun, istikrarın ve olağanlaşmanın güçlendirilmesi, bölgemizin geleceği için hayati değerdedir. Şara’nın basiretli liderliğinde, bu ülkenin son 1,5 yıllık süreçte kat ettiği uzaklıktan memnuniyet duyuyoruz.
‘Türkiye, Avrupa’nın ayrılmaz bir parçası’
NORMALLEŞME ADIM ADIM İLERLİYOR: Esaslı tarihi bağlarla şekillendirdiğimiz Balkan vizyonumuzda; barış, istikrar ve refahın perçinlenmesi, önceliğimiz olmayı sürdürüyor. Bu niyetle hayata geçirdiğimiz Balkan Barış Platformu’ndan son derece umutluyuz. Azerbaycan’la eşgüdüm içerisinde, komşumuz Ermenistan’la olağanlaşma sürecimizi adım adım ilerletiyoruz.
ANKARA’DA TEPE: NATO’nun önde gelen ülkelerinden biri olarak, 7-8 Temmuz’da Başkanlar Tepesine Ankara’da konut sahipliği yapacağız. Dorukta, İttifakı güçlü biçimde geleceğe taşıyacak kıymetli kararlar almayı ümit ediyor, altyapısını şimdiden oluşturuyoruz. Tarihin, coğrafyanın ve jeopolitiğin her fırsatta hatırlattığı üzere; Türkiye, Avrupa’nın ayrılmaz bir modülüdür.
Aliyev’den Şerif’e Şara’dan Tokayev’e…
■ Global ve bölgesel sorunların, krizlerin ve fırsatların ele alındığı 5. Antalya Diplomasi Forumu geniş iştirakle dün Belek’te başladı. Çok ağır güvenlik tedbirlerinin alındığı forumda üst seviye iştirakçilere ADF VIP rozeti takıldı.
■ Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Katar Buyruğu Pir Temim bin Hamad Al Sani, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, Sudan Egemenlik Kurulu Lideri Abdel Fattah al-Burhan, Ürdün Başbakan Yardımcısı Ayman Safadı, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Filistin Dışişleri Bakanı Varsen Aghabekiani, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, Suriye Çalışma Bakanı Hınd Kabawat, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da forumun iştirakçileri ortasında yer aldı.
Eşli katılım
■ Erdoğan, ADF’nin açılış programına eşi Emine Erdoğan ile birlikte geldi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Erdoğan’ın yanına oturdu. Tokayev’in yanında ise Katar Buyruğu Al Sani ve Pakistan Başbakanı Şerif yer aldı. Emine Erdoğan’ın yanına ise İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva oturdu.
■ Erdoğan’ın torunu Genç Diplomasi Derneği Lider Yardımcısı Ömer Tayyip Erdoğan’ın da foruma katıldığı ve kimi oturumları en ön sıradan takip ettiği görüldü.
Fidan’dan ikili temaslar
■ Dışişleri Bakanı Fidan, ADF kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile bir ortaya gelerek özel bir görüşme gerçekleştirdi. Fidan daha sonra, Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha ile görüştü.
