Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “İstatistiklerle Çocuk, 2025” bilgilerine nazaran Türkiye nüfusunun yüzde 24,8’ini çocuklar oluşturdu. Açıklanan datalar, çocuk nüfus oranındaki düşüş eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu.
ÇOCUK NÜFUSUN HİSSESİ VE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına nazaran 31 Aralık 2025 prestijiyle Türkiye nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olurken, bunun 21 milyon 375 bin 930’unu çocuk nüfus oluşturdu. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ü erkek, yüzde 48,7’si kız çocuklardan oluştu. Birleşmiş Milletler tarifine nazaran 0-17 yaş kümesini kapsayan çocuk nüfus oranı 1970 yılında yüzde 48,5, 1990 yılında yüzde 41,8 iken 2025 yılında yüzde 24,8’e geriledi.
NÜFUS PROJEKSİYONLARI VE BEKLENTİLER
Nüfus projeksiyonlarına nazaran mevcut demografik yapının devam edeceği varsayımıyla çocuk nüfus oranının 2030 yılında yüzde 22,1, 2040 yılında yüzde 17,9, 2060 yılında yüzde 16,9, 2080 yılında yüzde 15,2 ve 2100 yılında yüzde 14,5 olacağı öngörüldü. Doğurganlık göstergelerindeki düşüşün sürmesi halinde bu oranların daha da gerileyeceği, doğurganlığı artırıcı siyasetlerin tesirli olması durumunda ise daha yüksek düzeylerde gerçekleşeceği kestirim edildi.
TÜRKİYE VE AVRUPA BİRLİĞİ KARŞILAŞTIRMASI
Avrupa Birliği ülkeleriyle karşılaştırıldığında Türkiye’nin çocuk nüfus oranının daha yüksek olduğu görüldü. 2025 yılında AB ortalaması yüzde 17,6 olurken, en yüksek oran yüzde 22,7 ile İrlanda’da, en düşük oran ise yüzde 14,5 ile Malta’da kaydedildi.
İLLERE NAZARAN ÇOCUK NÜFUS DAĞILIMI
İller bazında incelendiğinde çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu vilayet yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Şırnak yüzde 39,2 ve Mardin yüzde 36,7 ile bu ili takip etti. En düşük oran ise yüzde 15,9 ile Tunceli’de görülürken, Edirne ve Kırklareli de düşük oranlı vilayetler ortasında yer aldı.
HANEHALKI VE ÇOCUK SAYISI
2025 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 olurken, hanelerin yüzde 41,9’unda 0-17 yaş kümesinde en az bir çocuk bulunduğu tespit edildi. Bu oran Şanlıurfa’da yüzde 68,2 ile en yüksek, Tunceli’de yüzde 27,3 ile en düşük düzeyde gerçekleşti. Hanelerin yüzde 19,1’inde bir çocuk, yüzde 14,1’inde iki çocuk, yüzde 5,7’sinde üç çocuk, yüzde 1,9’unda dört çocuk, yüzde 1,1’inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.
YAŞ KÜMELERİNE NAZARAN DAĞILIM
Çocuk nüfus yaş kümelerine nazaran incelendiğinde 2025 yılında en yüksek hissesi yüzde 30,5 ile 10-14 yaş kümesi aldı. 0-4 yaş kümesinin hissesi yüzde 22,7, 5-9 yaş kümesinin hissesi yüzde 28,8 ve 15-17 yaş kümesinin hissesi yüzde 18,0 oldu.
DOĞUM VE SIHHAT GÖSTERGELERİ
Doğum istatistiklerine nazaran 2024 yılında canlı doğan bebek sayısı 937 bin 559 olarak kaydedildi. Doğan bebeklerin 481 bin 825’i erkek, 455 bin 734’ü kız oldu. Canlı doğumların yüzde 96,7’si tekil, yüzde 3,2’si ikiz, yüzde 0,1’i ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlardan oluştu. Hastanede gerçekleşen doğumların oranı yüzde 99,4’e yükselirken, beşli karma aşı oranı yüzde 96,0 olarak gerçekleşti.
EN ÇOK KONULAN BEBEK İSİMLERİ
ADNKS sonuçlarına nazaran 2025 yılında doğan bebeklere konulan en tanınan erkek isimleri Alparslan, Göktuğ ve Metehan oldu. Erkek bebeklerin 7 bin 527’sine Alparslan, 6 bin 36’sına Göktuğ, 5 bin 393’üne Metehan ismi verildi.
Kız bebeklerde ise en çok tercih edilen isimler Alya, Defne ve Gökçe oldu. 8 bin 751 bebeğe Alya, 7 bin 731 bebeğe Defne, 7 bin 603 bebeğe ise Gökçe ismi verildi.
Türkiye genelinde 0-17 yaş kümesinde en yaygın erkek isimleri Yusuf, Mustafa ve Ömer olurken, kız çocuklarda Zeynep, Elif ve Ecrin isimleri öne çıktı.
YAŞAM MÜHLETİ VERİLERİ
Hayat tablolarına nazaran Türkiye’de doğuşta beklenen hayat mühleti 78,1 yıl oldu. 15 yaşındaki çocuklar için beklenen ömür müddeti 64,3 yıl olarak hesaplandı.
EĞİTİM VE OKULLAŞMA ORANLARI
Eğitim datalarına nazaran 2024-2025 devrinde beş yaş net okullaşma oranı yüzde 82,5 oldu. İlkokulda bu oran yüzde 95,4, ortaokulda yüzde 89,1 ve ortaöğretimde yüzde 82,9 olarak kaydedildi. İlkokul tamamlama oranı yüzde 98,6, ortaokulda yüzde 96,6 ve ortaöğretimde yüzde 81,3 oldu.
YOKSULLUK VE TOPLUMSAL RİSKLER
Yoksulluk ve hayat şartları istatistiklerine nazaran 2025 yılında çocukların yüzde 36,8’i yoksulluk yahut toplumsal dışlanma riski altında bulundu. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 36,0, kız çocuklarda yüzde 37,8 olarak hesaplandı.
ERKEN EVLİLİKLERDE GERİLEME
Evlenme istatistiklerine nazaran 16-17 yaş kümesindeki kız çocuklarının resmi evlenme oranı 2002 yılında yüzde 7,3 iken 2025 yılında yüzde 1,5’e düştü. Erkek çocuklarda ise bu oran yüzde 0,1 olarak kaydedildi.
ÖLÜM NEDENLERİ VE BEBEK VEFAT HIZI
Ölüm istatistiklerine nazaran 2024 yılında 1-17 yaş kümesindeki çocuk vefatlarında en yaygın neden dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler oldu. Bebek vefat suratı ise binde 9,0 olarak gerçekleşti.
