Türkiye’de son periyotta yaşanan şiddet olayları, gözleri yine televizyon ekranlarına çevirdi. Bir hafta içerisinde yayımlanan 13 farklı dizi fragmanında silahlı sahnelerin tespit edilmesi, “Ekranlar şiddeti mi özendiriyor?” sorusunu tartışmaya açtı.
REKLAM VERENLERDEN ETİK HUDUT KARARI
Tartışmaların ekonomik boyutu, Yapı Kredi Bankası Kurumsal İrtibat Yöneticisi Arda Öztaşkın’ın açıklamasıyla yeni bir evreye taşındı. Öztaşkın, şiddeti özendiren içeriklere reklam vermeyeceklerini duyurarak, “Bunun bir tercih değil; etik bir hudut, kamusal bir sorumluluk ve vicdani bir yükümlülük olduğunu” vurguladı.
YAPIMCILAR: “REKABET BİZİ DÜNYAYA AÇTI”
NOW TV’de yayımlanan Yeraltı dizisinin imalcisi Fatih Aksoy ise tenkitlere farklı bir perspektiften yaklaşıyor. Dizilerin şiddeti yaygınlaştırmadığını savunan Aksoy, “Yaklaşık 120 dakika bir kıssa anlatıyorsunuz. Seyirciyi ekran karşısında tutmak için büyük olaylara gereksinim var” diyerek bölümdeki sert rekabete dikkat çekiyor. Aksoy ayrıyeten, gençlerin televizyondan çok dijital mecralara yöneldiğini belirterek suçlamaların yanlış adreste arandığını savunuyor.
“ADALET DUYGUSU MAHVOLUYOR”
RTÜK Üyesi İlhan Taşcı ise yapımcıların “silah yoksa reyting de yok” diyerek kolaycılığa kaçtığını öne sürüyor. Taşcı, sorunun yalnızca özendirme olmadığını, can almanın kolaya indirgenmesinin tehlikesine vurgu yaparak şunları söylüyor: “Dizilerin bir kısmında 15-20 kişinin öldürülmesi sorun. Vefat ve öldürmek çok sıradanlaştırılıyor. Adalet duygusu mahvoluyor.”
MENDERES SAMANCILAR: “HASARI BÜYÜK”
Usta oyuncu Menderes Samancılar da tartışmaya oyuncu cephesinden katıldı. Siyasetçilerin nefret telaffuzlarını azaltması gerektiğini belirten Samancılar, oyuncuları da sorumluluk almaya çağırdı: “Bu saatten sonra silahla yürüyen projelerde yer almamamız gerekiyor. Bu iş parayla ölçülmez, hasarı büyük.”
BİLİMSEL GERÇEKLER: KISA VE UZUN VADELİ ETKİLER
Akademik araştırmalar, medyadaki şiddetin tek neden olmadığını lakin saldırganlık riskini artıran kritik bir faktör olduğunu kanıtlıyor. Uzmanlara nazaran şiddet içerikleri kısa vadede taklit davranışları tetiklerken, uzun vadede çocukların şiddete karşı duyarsızlaşmasına yol açıyor.
UZMAN GÖRÜŞÜ: “BAĞLAM ÖNEMLİ”
Uzman Psikolog Nesli Zağlı, şiddet eğiliminin yalnızca izlenen karakterlere indirgenemeyeceğini, bireyin o içeriği hangi şartlarda (aile içi bağlar, ekonomik durum vb.) deneyimlediğinin belirleyici olduğunu söylüyor. Zağlı, ebeveynlere şu tekliflerde bulunuyor: “Çocukla konuşulmalı, ne hissettiği sorulmalı. Yaş sonları yalnızca bir eşik; duygusal gelişim her çocukta farklı ilerler.”
