Günlük rutininize eklediğiniz o suçsuz görünen içecekler aslında bedende sessiz bir süreci tetikliyor. Bu sürecin merkezinde ise oksalat yer alıyor. Beslenme ve nefroloji uzmanları, oksalatın bedende kalsiyumla birleşerek kristaller oluşturduğunu ve bu kristallerin vakitle böbrek taşına dönüştüğünü söylüyor.
Uzman diyetisyenler, toplumsal medyada popülerleşen “yeşil içecek” akımına dikkat çekiyor. Çiğ ıspanakla hazırlanan smoothie tanımları birinci bakışta epey sağlıklı görünüyor. Lakin içerdiği yüksek oksalat nedeniyle bu içeceklerin her gün tüketilmesi önerilmiyor. Diyetisyenler, “Her gün tıpkı içerikle hazırlanan ağır yeşil smoothie alışkanlığı, bilhassa böbrek taşı geçmişi olan şahıslar için risk oluşturur” diye belirtiyor.
Benzer bir durum pancar bazlı içecekler için de geçerli. Antioksidan açısından varlıklı olduğu için tercih edilen pancar, tıpkı vakitte oksalat bakımından güçlü bir kaynak. Uzmanlar, “Pancar sağlıklıdır ancak her gün litrelerce tüketmek farklı bir durumdur” diyerek dozun değerine vurgu yapıyor.
Günlük hayatın vazgeçilmezi olan siyah çay da bu listenin dışında değil. Bilhassa Türkiye’de gün uzunluğu tüketilen çayın ölçüsü birden fazla vakit fark edilmeden artıyor. Nefroloji uzmanları, günde beş bardaktan fazla çay tüketen ve kâfi su içmeyen şahıslarda böbrek taşı riskinin bariz formda yükseldiğini tabir ediyor.
Son periyotta popülerleşen badem sütü de dikkat çeken bir öbür içecek. Laktoz intoleransı olanlar ya da daha hafif bir alternatif arayanlar için cazip bir seçenek üzere görünse de bademin doğal olarak yüksek oksalat içerdiği biliniyor. Beslenme uzmanları, “Badem sütü sağlıklı bir alternatif olabilir fakat her gün ve yüksek ölçüde tüketilmesi birtakım bireyler için risklidir” açıklamasında bulunuyor.
Bağışıklığı güçlendirdiği fikriyle tüketilen C vitamini dayanaklı içecekler de pak değil. Uzmanlar, yüksek dozda alınan C vitamininin bedende oksalata dönüştüğünü ve bunun böbrek taşı oluşumunu tetikleyebileceğini söylüyor. “Takviye eserler bilinçsiz kullanıldığında yarardan çok ziyan getirebilir” uyarısı bu noktada sık sık lisana getiriliyor.
Özellikle yüksek oksalatlı beslenme ile böbrek taşı oluşumu ortasında güçlü bir münasebet olduğu bilimsel olarak ortaya konmuş durumda. Nefroloji alanında çalışan uzmanlar, bu durumun tek bir besine bağlı olmadığını lakin alışkanlık haline gelen tüketimlerin riski katladığını belirtiyor. Pekala tahlil ne?
Uzmanlara nazaran yasaklar değil istikrar kıymetli. Her gün birebir içeceği tüketmek yerine çeşitlilik sağlamak, riski kıymetli ölçüde azaltıyor. Ayrıyeten oksalat içeren besinlerin kalsiyumla birlikte tüketilmesi de öneriliyor.
