DUYGU ERDOĞAN / İSTANBUL – Türkiye genelinde mart ayında satılan toplam konut sayısı, geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 2.1 azalarak 113 bin 367 olarak hesaplandı. Satışlardaki hafif gerilemenin ramazan süreci kaynaklı olduğu öngörülüyor. Bu devirde banka kredili satılan konutlar uzun bir mühlet sonra yüzde 23 hisseye ulaştı. Bankaların konut kredi faizi oranlarında art geriye yaptıkları indirimler ve özel kampanyalar, kira ödemek karşısında banka kredisini avantajlı hale getirdi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ait konut ve iş yeri satış istatistiklerini açıkladı. Buna nazaran, Türkiye genelinde satılan birinci el konut sayısı mart ayında geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 1.3 artarak 35 bin 725’e yükselirken, ikinci el konut sayısı yüzde 3.6 azalarak 77 bin 642’ye geriledi. Türkiye genelinde ipotekli yani banka kredili yapılan konut satışları, mart ayında geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 35.9 artarak 25 bin 978 olarak hesaplandı. Öbür konut satışları ise martta geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 9.6 azalarak 87 bin 389 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların hissesi yüzde 22.9, öbür satışların hissesi yüzde 77.1 oldu.
34 aylık zirve
Konut satışlarında banka kredisi hissesi ise tekrar yükselişe geçti. Konut alıcısı enflasyon karşısında fiyat artışı yaşanmayan konut piyasasını, yüzde 2.49’a kadar düşen faiz oranlarıyla değerlendirmeye devam ediyor. Satılık konuttaki fiyatın gerçek olarak düşüşü, bilhassa kira ödeyen ve oturum gayeli konut almak isteyen kesim için krediyi cazip hale getiriyor. Kira piyasasında devam eden hareketlilik, İstanbul başta olmak üzere fiyat artışı yüksek kentlerde banka kredili alımları tüketici için ödenebilir yapıyor.
Kamu ve özel bankalardaki faiz oranları yüzde 2.49 ile yüzde 2.63 arasına kadar gerilemiş oldu. Buna nazaran 33 ay sonra birinci kere şubatta yüzde 20 hisse alan kredili satışlar, 34 ay sonra yani Mayıs 2023 akabinde ise yüzde 20’nin de üzerine çıkarak toplam satışlardan yüzde 23 hisse aldı. Bu artışta Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) kredi kısıtlamasını 29 Ocak’taki kararıyla gevşetmesi de tesirli oluyor. Ocak ayı sonunda kredi limitlerinin yine düzenlenmesiyle birinci konutunu alacaklara avantaj sağlanırken, ikinci eldeki dezavantaj kaldırılmış, 5 milyon TL altındaki konutlar için kredi imkanı artırılmıştı.
Savaş tesiri yok
Yabancılara yapılan konut satışları ise azalmaya devam ediyor. ABD-İsrail ile İran ortasındaki savaşın, İran’dan ve Körfez ülkelerinden Türkiye’ye yönelimi artıracağı beklense de gayrimenkul uzmanları, bölge vatandaşlarının savaş durumunda ülkelerini terk etmeyeceğini tabir ediyordu. Buna nazaran martta yabancıya yapılan konut satışları bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 20 azalarak bin 353 oldu. Mart ayında ülke uyruklarına nazaran en fazla konut satışı sırasıyla 229 ile Rusya Federasyonu, 130 ile İran ve 84 ile Almanya vatandaşlarına yapıldı.
