Trabzon denince akla gelen birinci duraklardan biri olan, dünyaca ünlü sütlacıyla damak çatlatan Hamsiköy, bugünlerde tarihî kökeniyle gündemde. Maçka ilçesine bağlı bu eşsiz yerleşimin isminin, yaygın kanının bilakis Karadeniz’in simgesi olan “hamsi” balığıyla direkt bir ilgisi bulunmuyor.
CİHARLI’DAN HAMSE’YE, HAMSE’DEN HAMSİKÖY’E
Hamsiköy’ün tarihi seyahati, isim değişimleriyle bölgenin kültürel katmanlarını gözler önüne seriyor. Mahalle sakinlerinin büyüklerinden aktardığına nazaran, köyün bilinen en eski ismi Rumlar periyodunda kullanılan “Ciharlı”. Osmanlı periyoduna gelindiğinde ise bölgenin beş başka mahallenin birleşmesinden oluşması nedeniyle, Arapça’da “beş” manasına gelen “Hamse” ismi tercih edildi.
Zamanla lisanda yaşanan yuvarlanmalar ve söylem farklılıkları, “Hamse” sözünü “Hamsiköy”e dönüştürdü. Yaklaşık bir asırdır bu isimle anılan mahalle, Trabzon’un hamsi kültürüyle de birleşince zihinlerde kopmaz bir bağ kurdu.
“DURUM ÜRKÜTÜCÜ DEĞİL, BİR LİSAN MİRASI”
Mahalle sakinlerinden 73 yaşındaki Avni Arslan, ismin evrimini şu sözlerle anlatıyor:
“Burasının asıl ismi Rumlardan kalma Ciharlı’dır. Sonradan beş mahalle buraya bağlı olduğu için Arapça ‘beş’ manasına gelen Hamse denilmiştir. Lakin halkımız bunu vakitle Hamsiköy’e çevirdi. Yaklaşık yüz yıldır bu isim kullanılmaktadır ve biz bu isimden mutluyuz.”
İPEK YOLU’NUN STRATEJİK DURAĞI
Hamsiköy yalnızca lezzeti ve ismiyle değil, jeopolitik geçmişiyle de kıymet taşıyor. Eski İpek Yolu güzergahı üzerinde yer alan mahalle, geçmişte Karadeniz’i Türkiye üzerinden Asya ve İran’a bağlayan, develerin konakladığı kritik bir transit noktasıydı.
“HAMSİKÖY OLARAK KALMASI EN UYGUNU”
Mahallenin 35 yaşındaki genç sakinlerinden İzzet Alkurt ise isim benzerliğinin marka kıymetine katkı sağladığını belirterek, “Hamsiköy, hamsinin Trabzon’la özdeşleşmiş olması ve sütlacının meşhurluğuyla dünya çapında bir tanınırlığa ulaştı. İsminin bu formda kalması en doğrusu” diyerek lokal halkın talebini lisana getiriyor.
