Mithat Yurdakul – Tüm dünya savaşın yeryüzündeki yıkıcı tesirlerine şahit olurken, görünmeyen bir savaş ise deniz ve okyanusların kilometrelerce altında, haberleşme alanında veriliyor. Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Kurumu’nun (BTK) hazırladığı rapora nazaran; denizaltı kabloları; global internetin bel kemiğini oluşturarak ferdî, ticari, devlet ve askeri bilgilerin büyük bir kısmını taşıdığı için casusluk emeliyle amaç alınıyor. ABD’nin istihbarat raporları ve NATO uzmanları, denizaltı kablolarına yönelik siber taarruzların önemli tesirler oluşturabileceğini belirtiyor. Raporda, “Okyanusların altındaki fiber damarlar, teknolojik ilerlemenin olduğu kadar, casusluk kuşkularının, diplomatik krizlerin ve hatta potansiyel çatışmaların da en önemli aktörlerinden biri olarak değerlendirilmektedir” tabiri kullanıldı.
Casusluğa açık
Denizaltı kablolarının, “gri bölge” taktiklerinin bir kesimi olarak, devlet ya da devlet dışı aktörler tarafından gerçekleştirilebilecek siber atak ve casusluk faaliyetlerine açık hale geldiği vurgulanan raporda, “Son yıllarda, bilhassa ABD ile Çin ortasında denizaltı kablolarının döşenmesi konusunda yaşanan rekabet dikkat cazibeli ölçüde artış göstermektedir” denildi. Pek çok denizaltı kablo operatörünün, kabloları izlemek için internet tabanlı sistemleri kullandığı vurgulanan raporda, “Bu ise kelam konusu altyapıyı ve içinden geçen hassas dataları önemli siber tehditlere karşı savunmasız hale getirmektedir” ihtarında bulunuldu. Raporda Türkiye’nin, Avrupa, Asya ve Orta Doğu ortasında “dijital köprü” misyonu gördüğü, denizaltı fiber optik kabloları için değerli bir geçiş noktası olduğu belirtilerek, “Bu kablolar, dijital ticaretin, e-devlet hizmetlerinin, finansal sistemlerin ve genel irtibatın temel altyapısını oluşturur” sözü kullanıldı.
Karadeniz’de işbirliği
İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının, bilgi akışındaki kıymetine dikkat çekilen raporda; Karadeniz’in, Asya-Avrupa bilgi çizgisinde alternatif olarak öne çıktığı belirtilerek, şunlar kaydedildi: “Karadeniz ve etrafındaki artan askeri tansiyonlar ve hibrit savaş tehditleri, denizaltı kablolarını direkt bir güvenlik konusu haline getirmiştir. Kuzey Akım boru çizgilerine yönelik sabotaj savları üzere olaylar, deniz tabanındaki güç ve bağlantı altyapılarının kasıtlı fizikî ataklara karşı ne kadar savunmasız olabileceğini somut biçimde göstermiştir. Bu bölgeden geçen yahut geçecek olan kabloların güvenliği ve daima fizikî muhafaza gereksinimi, bir kıyı devleti olarak Türkiye’nin üstlendiği jeopolitik sorumluluğu artırmaktadır. Karadeniz’deki kablo güvenliği, Türkiye’nin komşu kıyı devletleri (Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Gürcistan) ve NATO ile işbirliğini derinleştirmesini mecburî kılmaktadır.”
Türkiye’yi dünyaya bağlayan kablo hatları
■ 20 bin km uzunluğundaki SEA-ME-WE 5 kablo çizgisi, 38 terabit/saniye (Tbps) süratle Marmaris üzerinden Türkiye’ye bağlanıyor.
■ 7 bin 800 km uzunluğundaki MedNautilus çizgisi ise 3,84 Tbps kapasiteyle İstanbul’a irtibatlanıyor.
■ 504 km’lik uzunluğa sahip Karadeniz Fiber Optik Sistemi (KAFOS), 8 Tbps’lik kapasitesiyle Karadeniz üzerinden Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’yı birbirine bağlıyor.
■ Turcyos-1 ve Turcyos-2, Türkiye’den Bozyazı ve Samandağ ile KKTC (Girne ve İskele) ortasında direkt temas kuruyor.
■ 19 bin 200 km uzunluğundaki, 126 Tbps’lik yüksek kapasiteye sahip yeni jenerasyon kablo sistemi SEA-ME-WE’nin ise 6 2026’da devreye girmesi planlanıyor.
