ABD Donanması’na ilişkin uçak gemisi USS George H.W. Bush ve ona eşlik eden USS Donald Cook, USS Mason ve USS Ross destroyerlerinin, ABD’nin İran’a yönelik başlattığı abluka kapsamında Umman Denizi’ne intikal etmesi bekleniyor.
ABD Deniz Enstitüsü (USNI) sitesinde yer alan bilgilere nazaran, kelam konusu gemilerin Orta Doğu’ya intikalinde standart rota, Atlantik’ten Cebelitarık Boğazı‘na, akabinde Akdeniz üzerinden Süveyş Kanalı ve Bab el-Mendeb çizgisini kullanarak Umman Denizi’ne ulaşmak oluyor. Lakin gemiler bu sefer, Afrika’nın güneyinden dolaşmayı seçti. Bu bilgi ABD’li iki savunma yetkilisi tarafından doğrulandı.
Eski güzergâh yaklaşık 4 bin 300 deniz mili uzunluğunda ve ortalama 15–20 knot sürate bağlı olarak 8 ila 11 gün sürüyor. Lakin son gelişmelerle birlikte ABD Donanması bu klasik rotayı terk etti. USS George H.W. Bush, Afrika’nın güneyinden Ümit Burnu’nu dolaşan alternatif hatta yönelerek yaklaşık 8 bin 700 deniz millik ‘yeni bir rota’ izlemeye başladı.
Bu durum, toplam seyir müddetini ortalama suratlara bağlı olarak 17 ila 22 güne çıkarırken, operasyon mühletine yaklaşık 10–12 gün ek yük bindiriyor.
Peki, bu rota değişikliğinin sebebi ne?
HUSİLER ‘TEHDİT’ OLUŞTURUYOR
USNI’ye nazaran, bu rota değişikliğinin temel nedeni, Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb sınırında son yıllarda ağırlaşan Husi saldırıları nedeniyle artan güvenlik risklerinden kaçınmak. Çünkü güney Afrika üzerinden izlenen yeni rota ile birlikte, 2024 ve 2025 yıllarında Husilerin ABD ve ticari gemilere yönelik İHA ve füze hücumlarının merkezi haline gelen bu ‘tehlikeli hat’ baypas ediliyor.
ABD uçak gemileri, Aralık 2023’te USS Dwight D. Eisenhower’ın Bab el-Mendeb’den geçişinden bu yana bu sınırı kullanmıyor.
Son yıllarda bu bölgeden geçen ABD destroyerlerinin Husilerin ağır akınlarına maruz kaldığı biliniyor.
“ABLUKANIN TESİRİ HUDUTLU…”
ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı ablukanın birinci tam gününde, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde kıymetli bir değişiklik yaşanmadı.
Resmi bilgilere nazaran, ortalarında İran ilişkili 3 tanker de olmak üzere en az 8 gemi boğazdan geçiş yaptı.
Reuters’ta yer alan bir habere nazaran, ABD yaptırımı altındaki iki tanker de boğazdan geçti; bunlardan Murlikishan adlı tanker, 16 Nisan’da Irak’tan yakıt yüklemek üzere yola çıktı, Rich Starry isimli tanker ise ablukadan sonra Körfez’den çıkış yapan birinci gemi olabilir
Yaklaşık 250 bin varil metanol taşıyan Rich Starry’nin, BAE’nin Hamriyah Limanı’ndan yük aldığı ve Çinli bir şirket tarafından işletildiği bildirildi.
Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasını ‘tehlikeli ve sorumsuz’ olarak nitelendirdi ve tansiyonu düşürme daveti yaptı.
Denizcilik şirketi BRS’nin raporuna nazaran, ABD donanmasının ablukaya başlamasıyla Orta Doğu’da ‘normale dönüş’ ihtimali daha da uzaklaştı.
Raporda, “Öngörülebilir gelecekte Hürmüz Boğazı’nda ticari trafiğin çok sonlu kalması ya da büsbütün durması bekleniyor” değerlendirmesi yer aldı.
BÖLGEDEKİ ABD DENİZ GÜCÜ
Trump’ın abluka kararından evvel, USS Frank E. Petersen ve USS Michael Murphy destroyerleri Hürmüz Boğazı’ndan geçerek kısa süreliğine Basra Körfezi’nde faaliyet yürüttü. Bu gemilerin mayın temizleme operasyonu için hazırlık yaptığı belirtildi.
Öte yandan uzak doğu merkezli Tripoli Amfibi Misyon Grubu (USS Tripoli, USS New Orleans ve USS Rushmore) ile USS Abraham Lincoln Uçak Gemisi Misyon Grubu da hâlihazırda Umman Denizi’nde misyon yapıyor.
Buna ek olarak bölgede bağımsız formda vazife yapan en az yedi güdümlü füze destroyerinin bulunduğu bildiriliyor.
