Türkiye’de köprü ve otoyol özelleştirme sürecine ait çalışmalar sürat kazandı. Türk heyeti, Portekiz merkezli karayolu işletmecisi Brisa yöneticileriyle özelleştirme planını görüşmek üzere bir ortaya geldi.
ÖZELLEŞTİRME GÖRÜŞMELERİ AVRUPA’YA TAŞINDI
Nefes’ten alınan habere nazaran perşembe günü yapılan görüşmede, köprü ve otoyol özelleştirmesine ait planlar masaya yatırıldı. 2011 yılında Türkiye’deki özelleştirme sürecine ilgi gösterdiğini açıklayan Brisa’nın mevcut süreçteki konumuna ait resmi bir açıklama yapılmadı.
Türk heyetinin, görüşmeler kapsamında Avrupa temaslarını Fransa ve İspanya ile sürdürmesinin beklendiği belirtilirken, Ankara kaynakları “Fransa ve İspanya‘yla da bu süreçte birtakım görüşmeler yapılabilir” tabirlerini kullandı.
YOL BAKIM MASRAFI ÖNE SÜRÜLDÜ
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen köprü ve otoyolların, “işletme hakkı devranı (İHD)” prosedürüyle 25 yıllığına özelleştirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda mülkiyetin kamuya ilişkin kalacağı, sadece işletme hakkının devredileceği tabir ediliyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, mevcut 2 bin kilometrelik yol ağına ait değerlendirmesinde, “Karayolları Müdürlüğü’nün işlettiği 2 bin kilometrelik yolun bakımı için para harcıyoruz. Hazine Bakanlığı ile yaptığımız çalışmaya nazaran bu yolların işletme hakkını devredersek daha faydalı mı olur daha ziyanlı mı olur bunun çalışmasını yapıyoruz. Satılması üzere bir durum yok, işletme hakkı devredilmesi çalışması yapıyoruz ancak kamu ne derse o olur” dedi.
2013 İHALESİ VE İPTAL SÜRECİ
Türkiye’de köprü ve otoyolların özelleştirilmesine yönelik daha evvel 2013 yılında bir ihale gerçekleştirilmişti. Sekiz otoyol ile Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri ve ilişki yollarının 25 yıllık işletme hakkını kapsayan ihalede, Koç Holding – Ülker (Gözde Girişim) – UEM Group konsorsiyumu 5,7 milyar dolarla en yüksek teklifi vermişti.
Söz konusu ihale, teklifin düşük bulunduğu gerekçesiyle iptal edilmişti. O devir için beklentinin yaklaşık 7 milyar dolar düzeyinde olduğu belirtilmişti.
KÖPRÜLER STRATEJİK GELİR KAYNAĞI OLARAK GÖRÜLÜYOR
Boğaz üzerindeki köprülerin yüksek trafik hacmi nedeniyle nizamlı gelir sağlayan stratejik varlıklar ortasında yer aldığı söz ediliyor. Öte yandan özel dal tarafından işletilen Avrasya Tüneli ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün, kamuya ilişkin köprülerdeki trafik yükünü dengeleyen alternatif güzergâhlar sunduğu belirtiliyor.
‘VATANA, HALKIMA İHANET EDERİM’
AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 26 Şubat 2013’te yaptığı açıklama da süreçle birlikte tekrar gündeme geldi. Erdoğan o periyot, “Bu sayı beni tatmin etmedi. Ben bunun üzerine bir çalışma yaptırdım. Bu ihalenin olması gereken en üst sayı ne olabilir? Burada bunun iki katı bir sayı çıktı karşıma. Arkadaşlar bu türlü çıktıktan sonra ben bunu verirsem vatana ihanet ederim, halkıma ihanet ederim” tabirlerini kullanmıştı.
ÖZELLEŞTİRME GAYELERİ TARTIŞMA YARATTI
Erdoğan’ın geçmişte düşük bulduğu teklif düzeylerinin akabinde, Orta Vadeli Plan’da toplam özelleştirme gelir gayesinin 4,4 milyar dolar olarak öngörülmesi dikkat çekti. Bu durum, köprü ve otoyol özelleştirme sürecine ait yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
UZMAN YORUMLARINDA KISA VADELİ GELİR VURGUSU
Ekonomi etraflarında yapılan değerlendirmelerde, özelleştirmelerden elde edilecek gelirlerin bütçe açığının kapatılmasında kısa vadeli katkı sağlayacağı, lakin uzun vadeli işletme gelirlerinin özel kesime devredileceği tarafındaki görüşler öne çıkıyor. Kelam konusu modelin, kamuya anlık gelir sağlarken gelecekteki tertipli gelir akışını azaltabileceği bedellendiriliyor.
