Avrupa Birliği Kurulu, teknoloji devlerine yönelik sıkı düzenlemeleriyle bilinen Dijital Pazarlar Yasası (DMA) çerçevesinde Google’a yeni bir yükümlülük getirmeye hazırlanıyor. Kurulun açıkladığı teklife nazaran Google, arama motoru ekosisteminde elinde bulundurduğu dataları üçüncü taraf hizmetlerle paylaşmak zorunda kalabilir.
Önerinin kapsamı epeyce geniş. Google’ın; arama sıralamaları, kullanıcı sorguları, tıklama oranları ve görüntüleme dataları üzere kritik bilgileri, rakip arama motorlarına “adil, makul ve ayrımcı olmayan” koşullar altında açması isteniyor. Emel ise epeyce net: Pazarın tek bir oyuncunun denetiminde kalmasını engellemek ve rekabeti yine dengelemek.
GOOGLE ARAMA DATALARI RAKİPLERE AÇILABİLİR
Bu adım bilhassa son devirde yükselişe geçen yapay zeka tabanlı arama ve sohbet uygulamaları açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Zira kelam konusu sistemlerin gelişebilmesi için büyük data setlerine erişim kaide. AB, Google’ın elindeki bu data gücünün paylaşılmasıyla hem alternatif arama motorlarının hem de AI takviyeli platformların daha güçlü hale gelmesini hedefliyor.
Komisyonun önerisi yalnızca bilgi paylaşımıyla hudutlu değil. Google’ın; hangi bilgileri, ne sıklıkla ve hangi araçlar üzerinden paylaşacağını da şeffaf formda ortaya koyması bekleniyor. Bununla birlikte, paylaşılan dataların anonimleştirilmesi, erişim süreçlerinin nasıl işleyeceği ve bilgi kullanımına ait fiyatlandırma kriterlerinin de netleştirilmesi isteniyor.
Süreç şimdi tamamlanmış değil. AB Komitesi, önerilen düzenlemelerin ne kadar tesirli olacağını görmek ismine kamuoyuna açık bir istişare süreci başlattı. İlgili taraflar 1 Mayıs’a kadar görüş bildirebilecek. Bu geri bildirimler ve Google’ın savunması doğrultusunda kesin karar şekillenecek. Takvim ise şimdiden muhakkak: Son kararın 27 Temmuz’a kadar açıklanması planlanıyor.
Öte yandan bu atılım, AB’nin büyük teknoloji şirketlerine karşı yürüttüğü uzun soluklu gayretin bir modülü. DMA kapsamında “kapı bekçisi” olarak tanımlanan dev platformlara epeyce katı kurallar uygulanıyor. Kurallara uyulmaması durumunda şirketler, global cirolarının yüzde 10’una kadar ulaşan önemli para cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor.
Google cephesinde ise bu üslup yaptırımlar yeni değil. AB Kurulu, rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle şirkete 2017’den bu yana toplamda 9,7 milyar euroyu aşan cezalar kesmiş durumda. Yeni düzenleme hayata geçerse, bu tansiyonlu alaka daha da sertleşebilir.
