Macaristan siyasetinde 16 yıllık Viktor Orbán periyodu sona erdi. 2026 parlamento seçimlerinde muhalefetin başkanı Péter Magyar öncülüğündeki Tisza Partisi, yaklaşık 199 sandalyeli Meclis’te 138 koltuk kazanarak çoğunluğu elde etti. Bu durum, ülkedeki güç istikrarlarını esaslı biçimde değiştirdi.
Rekor seviyeye yakın iştirak ve güçlü seçmen takviyesiyle gerçekleşen seçimlerin, Macaristan’da sadece bir iktidar değişimini değil, birebir zamanda ülkenin Avrupa Birliği ile bağlantıları ve bölgesel konumlanması açısından da yeni bir devrin kapısını araladığı yorumları yapılıyor.
“BU PALAVRA FABRİKASI SONA ERECEK”
Seçimlerin akabinde birinci defa, seçim kampanyası boyunca kendisine hiç yer vermeyen devlet medyasına konuk olan Magyar, konuşmasına sert bir tonla başladı. Devlet medyasına tekrar davet edilmesinin fakat “3,3 milyon seçmenin eşi gibisi görülmemiş desteğiyle” mümkün olduğunu söyledi.
Kamu yayıncılığını açık halde maksat alan Magyar, hükümet kurulduktan sonra birinci adımlardan birinin ‘bu propaganda aygıtının haber faaliyetlerini askıya almak’ olacağını belirtti.
Magyar, bunun şahsî bir sıkıntı olmadığını vurgulayarak, her vatandaşın, ‘gerçekleri yansıtan bir kamu medyasını hak ettiğini’ söz etti. Mevcut yapının ise ‘hükümetin savaş telaffuzuna hizmet ettiğini ve toplumda kaygı yaydığını’ belirtti.
Magyar, devlet televizyonu M1’deki programda, “Bu palavra fabrikası yakında sona erecek” dedi.
“GOEBBELS BİLE İMRENİRDİ…”
Magyar, devlet medyasındaki yayın çizgisini sert tabirlerle eleştirerek, “öyle bir propaganda yürütüldü ki, buna (Hitler’in propaganda bakanı) Goebbels bile hayran kalırdı” dedi.
Sunucu ise bu suçlamalara karşı çıkarak, gazetecilerin sorumluluğunun sonlu olduğunu savundu ve program boyunca sık sık kelam kesmeler yaşandı. Tartışma, karşılıklı suçlamalar nedeniyle yer yer takip edilmesi sıkıntı bir hale geldi.
Magyar, sunucunun kelamını kesmesi üzerine, “Bu stüdyoda hiçbir sunucu, Macaristan’ın en yozlaşmış ve en yalancı başbakanının kelamını kesmeye yürek edememişti” sözleriyle karşılık verdi.
ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLAR
Yayındaki gergin atmosfer nedeniyle, siyasi gündeme dair konuşmalar hudutlu kaldı. Fakat Magyar, şu başlıkları öne çıkardı:
- Yolsuzlukla uğraş yasaları
- Avrupa Savcılığı’na katılım
- 20 yıl geriye dönük mal varlığı incelemeleri
- AB fonlarının geri getirilmesi
Enerji siyaseti konusunda ise üç öncelik belirtti: arz güvenliği, düşük maliyet ve kriz devirlerinde kesintisiz tedarik.
ZELENSKİ SORUSUNA İRONİK CEVAP
Magyar, mevcut hükümeti güç çeşitlendirmesinde başarısız olmakla suçladı. Bilhassa Hırvatistan üzerinden alternatif güç mutabakatlarının yapılmadığını belirtti.
Ukrayna lideri Volodomir Zelenski ile görüşüp görüşmediği sorusuna ise ironik bir karşılık verdi. Magyar, “Bu esprinizi anlıyorum, hoşuma da gidiyor. Ancak artık bu göndermelerinizin bir manası kalmadı” dedi.
Ayrıca Başbakan Viktor Orban‘ı da eleştirerek, yıllardır kimi kritik bölgelere gitmediğini söyledi.
“KAMU VARLIKLARINI GERİ ALACAĞIZ”
Magyar, Macar güç şirketi MOL Group hakkında da konuştu. Şirketin satılmayacağını, bilakis hükümetin geçmişte elden çıkardığı varlıkların geri alınacağını tabir etti.
Orban periyodunda iş beşerlerine ve vakıflara verilen varlıkların kamulaştırılacağını belirten Magyar, Orban’a yakın Mathias Corvinus Collegium Vakfı‘na ve Gedeon Richter ilaç şirketine yüzde 10 bedelsiz pay devranı yapıldığını ve bu payların geri alınacağını belirtti.
Magyar, 16 yıllık Orban periyodunun akabinde ‘ülkede 400 bin Macar çocuğun derin yoksulluk yaşadığını’ da kelamlarına ekledi.
ARKA PLAN
Magyar, son olarak 2024 sonbaharında devlet medyası önünde protesto düzenlemiş ve hükümet yanlısı yayınlara karşı 16 unsurluk bir talep listesi açıklamıştı.
