ASENA YATAĞAN / ANKARA – Türkiye, iki değerli savaşın yaşandığı bir devirde farklı coğrafyalardan ve kimileri birbiriyle çatışan ülkelerin temsilcilerini, Antalya Belek’te buluşturdu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Belek’te üç gün süren Antalya Diplomasi Forumu’nun (ADF) kapanışı nedeniyle dün bir basın toplantısı düzenledi. ADF 2026 ile ilgili değerlendirmede bulunan ve basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Fidan, özetle şunları söyledi:
ÇÖZÜM TABANI: Belirsizliklerin arttığı bu devirde Antalya Diplomasi Forumu, diyalog ve tahlil yeri haline geldi. Türkiye, diplomasiyi barışın anahtarı olarak görerek iş birliğini geliştirmeye ve tarafları yakınlaştırmaya devam edecek.
DÖRT ÜLKENİN GÜCÜ: Pakistan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır’dan oluşan dörtlü toplantının üçüncüsünü gerçekleştirdik. En baştan beri bu dört ülkenin bölgesel gücünü gerçekçi ve kullanılabilir bir yere oturtmaya çalışıyoruz. Bizim inancımız şu: Bu dört ülke sırf kendisini değil, etrafındaki bütün bölgeyi de temsil ediyor. Bölgenin kendi kendi potansiyelini hayata geçiremediğini düşünüyoruz.
UZATMA GEREKLİ: İran ile ABD ortasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yürüyen müzakereleri yakından takip ediyoruz, elimizden gelen dayanağı veriyoruz. İki hafta ateşkes için uygun fakat tüm bahislerin çözülmesi için kâfi değil, bu nedenle uzatma gerekli. Bu bahiste optimistim. Büyük ölçüde müzakereler tamamlandı lakin birtakım başlıklarda uyuşmazlık sürüyor. Müzakerelerin sürmesini dünya kamuoyu da istiyor ve savaşın tekrar başlamamasına yönelik güçlü bir baskı var. Bu nedenle tarafların ateşkesi sürdürmeye devam edeceğini düşünüyorum.
‘Tehdit önceliği belli’
İSRAİL-YUNANİSTAN-GKRY İTTİFAKI: Biz İsrail üzere değiliz. Onlar Güney Kıbrıs Rum İdaresi ile bir ortaya gelip bölgedeki Müslüman ülkelere karşı bir askeri ittifak kurdu. Biz onların yaptığını yapmıyoruz. Biz bölgemizdeki çatışmaları nasıl söndürürüz, istikrarı nasıl hayata geçiririz onun arayışı içerisindeyiz. Evet, bizim bölge ülkeleriyle iş birliğimiz var lakin şu anda askeri ittifakı içinde olduğumuz NATO var biliyorsunuz. Yunanistan da NATO’nun bir kesimi. Artık İsrail, Yunanistan ve GKRY’nin, bir ortaya gelip bir askeri ittifak kurması, somut birlikler oluşturması… Tehdit önceliği belirli, Türkiye’yle birlikte başka ülkeler. Bunun diğer türlü bir izlenim oluşturmasını da kimse bekleyemez. Kimse bu ittifaklar oluşturulurken bize ‘Biz bunu size karşı yapmıyoruz’ demedi. Tam bilakis, seremonide önderler yan yanayken İsrail Başbakanı’nın yaptığı beyanlar var. Bu ittifakın ruhunu tanımlayan, neden yapıldığını… Bu gerçekler ortadayken ortaya koyduğumuz reaksiyonun Yunanistan’la yürüttüğümüz müzakere sürecinden ötürü az bile olduğunu düşünüyorum.
ENDİŞE İÇİNDELER: Avrupa’da Yunanistan dışında bu tipten bir askeri iş birliği yahut ortak birlik kurma mutabakatı imzalayan kimse yok. Bu Türkiye’nin bir problemi değil. Söylemiyorlar fakat bölgedeki bütün Müslüman ülkeler önemli kaygı içerisindeler. Son vakitlerde İsrail’in bölgedeki işgalci ve yayılmacı siyasetinden hareketle… Artık bu türlü bir fotoğraf varken güya Türkiye burada gereksiz yere kaygı üretiyormuş telaffuzunda bulunmak da yanlışsız değil. Türkiye kendisini koruyacak nitelikte lakin bölgede daha zayıf nitelikte olup bu askeri ittifaka kaygıyla bakan ülkeler var.
GÖRÜŞMELERE EV SAHİPLİĞİ YAPABİLİRİZ: Rusya ile müzakereleri izliyoruz ve burada faal rol alıyoruz. Türkiye olarak vizyonumuz tarafları bir ortaya getirmek. Geçen yaz üç sefer İstanbul’da buluşturduk, yine buna hazırız. Hem başkanlar seviyesinde hem de teknik seviyede yapılacak görüşmelere konut sahipliği yapabiliriz.
Üç dilde kitaplaştırıldı
Cumhurbaşkanlığı İrtibat Başkanlığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ADF’nin açılışında yaptığı konuşmayı Türkçe, İngilizce ve Arapça olarak kitaplaştırdı. Erdoğan, konuşmasında, mevcut memleketler arası sistemin ahlaki ve varoluşsal bir krizde olduğunu vurgulamış, forumu global aklın ve vicdanın ortak kürsüsü olan bir “akıl platformu” olarak nitelendirmişti. Türkiye’nin “Barışın Anahtarı” misyonuyla olaylaştırıcı rol üstlenmeye hazır olduğunu tabir etmişti. ● ANKARA Milliyet
