Şanlıurfa ve Kahramanmaraş vilayetlerinde birer gün ortayla gerçekleşen okul atakları Türkiye’de tarifsiz bir acıya ve kaygıya yol açtı. Şanlıurfa’nın Siverek ilçesindeki bir lisede yaşanan silahlı hücumda 16 kişi yaralanırken, saldırgan hayatına son verdi. Sonraki gün Kahramanmaraş’ta 8. sınıf öğrencisinin okula düzenlediği silahlı hücumda ise 9 kişi hayatını kaybetti. Öğrencilerin ve öğretmenlerin canlarını kurtarabilmek için sınıf camlarından aşağı atladı. Türkiye iki günde yaşanan olayların şokuyla sarsılırken, çocukları şiddete yönlendiren sebepler tekrar tartışmaya açıldı.
SEBEP OYUNLAR MI?
Konuya ait Cumhuriyet TV’de değerlendirmede bulunan Akademisyen-Psikolog Dr. Gamze Gezginci Çolak, pandemi sürecinden itibaren çocuklardaki şiddet eğiliminde artış olduğunu vurguladı. “Pandemi periyoduyla çocuklarda şiddet eğilimine karşı bir artış oldu. Bir kırılma yaşadık. Hiçbir şey tek başına şiddete sebep olur diyemeyiz. Burada bütünlüklü bir yapı var. Oyunlar, diziler, son yıllarda okullardaki cezai yaptırımların kalkması, hür ebeveynlik tarzları… Bütün bu olaylar birleşerek son iki gündür yaşadığımız sonuçları önümüze seriyor. Bu iki günkü olay sonuç aslında. Biz geldiğimiz durumun sonucunu görüyoruz ancak sürece bakmak lazım bu noktaya nasıl geldik?” açıklamasında bulundu ve şiddet eğilimi oluşmasında tek bir sebep olmadığını, birçok etkenin bir ortaya gelmesiyle şiddet sarmalının ortaya çıktığını vurguladı.
AİLELERİN SORUMLULUĞU
Çocukların gelişimindeki en değerli denetim düzeneğinin aile ve ebeveyn olduğunu vurgulayan Çolak, “Şöyle düşünelim bazen deriz ki bağışıklık sistemimiz çöktü, biz bunu biriktiririz biriktiririz ve yorgun olduğumuz devirde açığa çıkarırız. Bu ruhsal durumlara da bu türlü bakmamız gerekiyor. Altta bir örüntü var mı gelişimsel bir bozukluk var mı psikiyatrik bir durum var mı? Bunun üzerine de bu oyunlarla bu haber içerikleriyle, ailedeki iletişimsizlikle, ailenin ihmalkarlığıyla ya da okulun ihmalkarlığıyla birleşince bu durum açığa çıkıyor. Bunun yerinde bir durum var şiddete yönelik aslında bir hissiyat var ve davranış burada pekişiyor açığa çıkacak bir yol buluyor” dedi.
AİLELERDE SINIR-KURAL PROBLEMİ
Hem ebeveynin hem de yetkili kurumların dikkat etmesi gerekenleri sıralayan Psikolog Gamze Gezginci Çolak, çocukları dijitalleşmeden büsbütün uzak tutmanın mümkün olmadığını belirtti. Uzmanlara nazaran şiddet eğiliminin artmasında en kritik başlıklardan biri aile yapısındaki değişim. Çolak, son yıllarda ebeveynlerin çocuklara hudut koymakta zorlandığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Çocukluk periyodunda bireyin dürtülerinin törpülenmesi gerekir. Bunu aile yapar. Fakat bugün ailelerde önemli bir hudut ve kural sorunu var. Çocuğa ‘dur’ denmiyor, davranışlar normalleştiriliyor”
SORUNUN TEMELİ
Şiddet eğiliminin ardında birçok vakit duygusal ihmalin bulunduğunu belirten Çolak,, çocukların görülme, anlaşılma ve ilgi görme gereksiniminin karşılanmamasının önemli riskler yarattığına dikkat çekti. Aile içinde kurulan bağlantının zayıflaması ve çocukların duygusal olarak ihmal edilmesi, ruhsal hasarı artırırken; kimi ebeveynlerin şiddet davranışlarını “hakkını arıyor” üzere tabirlerle normalleştirmesi, bu eğilimi daha da pekiştiriyor. Öte yandan okullarda otoritenin zayıflaması ve riskli davranışların vaktinde fark edilip müdahale edilmemesi sorunu büyütürken, uzmanlar bu noktada devletin de daha etkin rol alması gerektiğini vurguluyor. Ailelerin işbirliği yapmadığı durumlarda sürecin mecburî düzeneklerle desteklenmesi gerektiği belirtilirken, yaşanan olayların tek bir nedene indirgenemeyecek kadar karmaşık olduğu, lakin temel sorumluluğun aile içi bağlantı, kontrol ve hudut koyma eksikliğinde düğümlendiği söz ediliyor.
