EREN KOCA – Şanlıurfa’da okula silahla saldıran Ömer Ket’in (19) dijital oyun atak oyunu PUBG bağımlısı olduğu ortaya çıktı. Yaşanan bu olay milyonlarca kullanıcısı olan dijital temelli kimi oyunlar ve yasaklanması gerektiği tekrar gündeme getirdi. Dünyada ve Türkiye’de oynanan en tehlikeli dijital oyunlar hangileri? Kaç kişi indirdi? Günde kaç kişi oynuyor? Yaş hududu nedir? Uzmanlar Milliyet’e anlattı.
50 milyon etkin oyuncu
Türkiye’de dijital oyun bağımlısı sayısına ait resmi ve kesin bir istatistik bulunmamakla birlikte, faal oyuncu sayısının 50 milyona yaklaştığı ve oyun bağımlılığı teşhislerinin pandemiden sonra yüzde 50 arttığı belirtiliyor. İstatistiklere nazaran, 6-15 yaş çocuklar ortasında yüzde 66 oranında arttı.
Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Lideri Prof. Dr. Levent Eraslan, sıkıntıyı tek boyutlu ele almanın yanlış olacağını vurguladı. Eraslan, “Bugün dünyada 3 milyardan fazla insan dijital oyun oynuyor. Bilhassa PUBG: Battlegrounds, Fortnite, Call of Duty ve Grand Theft Auto V üzere yüksek rekabet ve şiddet içeren oyunların oyuncu sayıları milyonları aşmış durumda. PUBG üzere oyunların aylık oyuncu sayısı 90 milyona ulaşabiliyor” dedi.
‘Oyun tek başına kabahat üretmez’
Eraslan, “tehlikeli dijital oyunlar” kavramının gerçek anlaşılması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Bizim ‘tehlikeli dijital oyun’ olarak tanımladığımız şey; PUBG: Battlegrounds, Free Fire, Call of Duty: Mobile üzere oyunların kendisinden çok; yaşa uygun olmayan içerik, uzun periyodik denetimsiz kullanım ve dijital denetimsizliğin birleşimidir. Oyun tek başına cürüm üretmez. Lakin bağımlılık seviyesinde kullanım, toplumsal izolasyon ve ruhsal meselelerle birleştiğinde risk ortaya çıkar.”
Nasıl haberleşiyorlar?
Dijital oyunları oynayan kimi çocuk ve yetişkinlerin toplumsal medya platformları WhatsApp, Telegram, TikTok, Instagram’dan haberleştikleri, Kick ve Twitch üzere canlı yayın platformları üzerinden oynadıkları öğrenildi.
İşte o tehlikeli oyunlar
■ PUBG Mobile’de yaş hududu 16. Silah temelli oyunun, çevrimiçi rekabet ve bağımlılık potansiyeli bulunuyor. Dünyada günlük yaklaşık 25-30 milyonun üzerinde etkin kullanıcı oynarken, oyunu indirenlerin sayısı 150 milyonu aşabiliyor. Oyunun Türkiye’de yaklaşık 4 milyon faal oyuncusu bulunuyor, günlük oynayan kişi sayısı ise yaklaşık 500 bin.
■ Counter-Strike 2’de (CS2) yaş hududu 18. Oyun temelde teröristler ve anti-teröristler (anti-terörist) ortasında geçen, strateji ve grup çalışmasına dayalı 5v5 taktiksel bir nişancı oyunu. Oyun bomba kurma/imha etme yahut rehine kurtarma misyonlarını yerine getirerek, raunt bazlı maçlarda rakip grubu etkisiz hale getirmek ve üstünlük sağlamayı amaçlıyor.
Dünyada günlük yaklaşık 1,5 miyon faal kullanıcı oynarken, Türkiye’de milyonlarca etkin oyuncusu bulunuyor.
■ Call of Duty Warzone’de yaş hududu 18. Oyun, ağır şiddet ve bağımlılık riski içeriyor. Dünyada günlük yaklaşık 5 milyonun üzerinde faal kullanıcı oynarken, Türkiye’de yaklaşık 200 bin etkin oyuncusu var.
■ Fortnite’nin yaş sonu 12. Oyun, rekabet ve çevrimiçi bağlantı baskısı yaratabiliyor. Dünyada günlük yaklaşık 1,3 milyon faal kullanıcı oynarken, Türkiye’de yaklaşık 1 milyon faal oyuncusu var.
Erişim engeli
■ Roblox’ta yaş sonu 13. Oyunda kullanıcı içerikleri nedeniyle ebeveyn kontrolü koşul. Dünyada günlük yaklaşık 70 milyon etkin kullanıcı oynarken, oyunu indirenlerin sayısı yaklaşık 100-144 milyon kişi. Türkiye’de yaklaşık 9 milyondan fazla etkin oyuncusu vardı. Ağustos 2024’te getirilen erişim pürüzüyle bu kullanıcıların değerli bir kısmı şu anda platforma direkt erişim sağlayamıyor.
■ GTA V’de yaş sonu 18. Oyun şiddet, kabahat, cinsellik ve makûs rol modeller barındırıyor. Dünyada günlük yaklaşık 15-20 milyon civarında etkin kullanıcı oynarken, oyunu indirenlerin sayısı yaklaşık 220 milyondan fazla kişi. Türkiye’de etkin oyuncusu 100 binleri bulurken, günlük oynayan kişi sayısı 10 binlerce.
OKUL SALDIRISININ GERİSİNDEN SAVAŞ OYUNU ÇIKTI! SALDIRGAN PUBG BAĞIMLISIYMIŞ
FERİT VARLIKLI – Şanlıurfa’da evvelki gün eski öğrencisi olduğu okula pompalı silahla hücum düzenleyerek üçü ağır 16 kişiyi yaraladıktan sonra birebir silahla intihar eden 19 yaşındaki Ömer Ket’in bilgisayar savaş oyunu bağımlısı olduğu ortaya çıktı.
Yapılan soruşturma ve Ket’in cep telefonu üzerinde yapılan incelemede, internet üzerinden oynanan PUBG savaş oyunu bağımlısı olduğu ve bir mühlet evvel çalışmak için girdiği kebapçıdan da bu nedenle işten çıkarıldığı tespit edildi. Saldırgan üzere ilçede bir çok gencin tıpkı oyunu oynadığı, oyunun gençler ortasında çok yaygın olup oyun kümeleri kurulduğunu tespit eden güvenlik üniteleri, oyun üzerinden birbirini militarize eden gençlere karşı ilçede alarm vererek, gençleri bu oyundan çekmek için çalışma başlattı.
Müdürden hata duyurusu
Saldırıyı gerçekleştiren saldırganın okulun eski öğrencisi olduğu ve hücumdan evvel toplumsal medya hesabı Instagram üzerinden “Hazır olun bu okulda bir kaç gün sonra atak olacak, hazır olun kunduzlar” mesajını” paylaştığı ve okul müdürünün emniyete giderek kabahat duyurusunda bulunduğu ileri sürüldü.
1 gözaltı
Siverek Cumhuriyet Savcılığınca başlatılan isimli soruşturmada, saldırgan şahsa tüfeği veren/satan bir kuşkulu gözaltına alındı.
Gençleri militarize etme çalışması
Yine yapılan çalışmalarda, tek başına, ikili ve dörtlü kümelerle oynanan ve oyunda kalabilmek için oyuncuyu daima çatışmaya ve öldürmeye zorlayan bir şiddet oyunu olup 16 yaş ve üzeri için uygun görülen oyunun, olayın yaşandığı ilçede gençler ortasında ağır olarak oynandığı da tespit edilirken, benzeri olayların yaşanmaması için ilçede alarm düzeyine geçen emniyet ünitelerinin oyuna erişimin engellenmesi içinde teşebbüslerde bulunacağı öğrenildi.
PUBG oyununun emeli nedir?
“Papçi” (veya orjinal ismiyle PUBG: Battlegrounds), dünya çapında tanınan olan bir çevrimiçi çok oyunculu hayatta kalma (battle royale) oyunudur. Oyun da, yaklaşık 100 oyuncu bir adaya paraşütle atlar. Oyuncuların temel hedefi, adada buldukları silah, araç ve ekipmanları kullanarak başka oyuncuları saf dışı bırakmak ve hayatta kalan son kişi yahut ekip olmaktır.
Aile tedavi için gün almış
Olay sonrası cesedi İsimli Tıp Kurumuna kaldırılan Ömer Ket’in cep telefonu üzerinde yaptığı incelemede bir cins savaş oyunu olan Papçi’yi (PUBG) telefonuna indirerek oynadığını tespit eden polis, Ket’in oyunun bağımlısı olduğunu ve oyun nedeniyle vakit zaman etrafına saldırgan hareketlerde bulunduğunu ve bu nedenle de geçtiğimiz ay ailesi tarafından psikiyatri kliniğine gidilerek muayene ve tedavi için gün alındığını da tespit etti.
Oyun nedeniyle işten çıkarılmış
Yapılan çalışmalarda hata ve sabıka kaydı bulunmadığı tespit edilen saldırgan Ket’in, bu savaş oyunu nedeniyle işlerini aksatması ve istikrarsız davranışlar sergilemesi nedeniyle kısa bir müddet evvel çalıştığı kebapçıdan da işten çıkarıldığı tespit edildi.
