HABER MERKEZİ- Şanlıurfa’da bir lisede silahlı taarruz meydana geldi. Edinilen bilgilere nazaran, 19 yaşındaki bir saldırgan pompalı tüfekle okula girerek etrafa ateş açtı. Atakta toplam 16 kişi yaralandı. Yaralıların 4’ünün öğretmen, 10’unun öğrenci, 1’inin polis ve 1’inin ise kantin çalışanı olduğu öğrenildi. Yaralı öğretmenlerden ikisinin durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın akabinde saldırganın birebir silahla intihar ettiği belirtildi. Güvenlik güçleri olayla ilgili geniş çaplı soruşturma başlattı.
SİLAHLI OYUNLAR TETİĞİ Mİ ÇEKTİRİYOR?
Peki bu atak neden yapıldı? Nasıl planlanıyor? Bu yaştaki çocuklar ve gençler neden bu akınlara meyilli hâle geliyor? Sanal medyanın ve dijital oyunların bunda tesiri nedir?
Sanal medyadaki şiddete özendiren içerikler ve dijital oyunların bu çeşit hücumlarda tesirini, isimli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık kıymetlendirdi.
CNN Türk’e konuşan Prof. Dr. Ali Murat Kırık’ın açıklamaları şöyle;
“Aslında genelde şiddet içerikli oyunlarda da baskınlar düzenlenir. Önüne çıkanlar vurulur. Dikkat edin, bununla birlikte bir benzerlik kelam konusu olmaya başladı. Ve son devirlerde bu olayların gerisi arkası da kesilmiyor. Hatırlarsanız tekrar Eskişehir’de yaşanan bir olay vardı. Okul kapısı kapalı olmasaydı, yeniden Başakşehir’de bir okulun içerisine girmek isteyen saldırganın elinde tekrar silah vardı. Sözlerinde de söylüyorlar, “oyundan etkilendik” diye. Alışılmış bunu bilmiyoruz şu an lakin onların sözlerine baktığınızda saldırganların hepsi diyor ki: “Ben oyun oynuyordum, bu oyundan etkilendim, hasebiyle silaha da ulaştım.”
‘PUAN ALACAĞIM, ÖNE ÇIKACAĞIM’ AMACI
Ama burada şöyle de bir durum var: Silaha ulaşma konusunda da önemli bir sorun var. Telegram üzere platformlarda silah satışlarının maalesef fütursuzca gerçekleştirildiğini görüyorduk. Ne oldu? Çocuk 19 yaşında, tam da oyun çağında. Dikkat ederseniz ne yaptı? “Ben buradan girerim, vururum, öldürürüm” dedi. Zira gayesinde şu var: Tıpkı oyunlardaki üzere “Ben bunu yaparsam puan alacağım, öne çıkacağım.” Ve daima aslında tanınan kültürün, dijital oyunlar aracılığıyla çocuklar ve gençler ortasında yayılmasının çok önemli tesirleri var.
Burada sanal medyanın da tesirine gelelim. Neden? Kahraman olma algısı. “Ben silahımla girdim okula, 12-13 kişiyi öldürdüm, 15 kişiyi yaraladım. Herkes benden bahsedecek, beni konuşacak.”
“SANAL AĞLARDA ÇOK SAYIDA ÇETE YUVALANMIŞ DURUMDA”
Biliyorsunuz sanal ortamdaki çeteleri de daima defaatle söylüyorduk. Bunu bilhassa hatırlatalım. Sanal ağlarda çok sayıda çete yuvalanmış durumda. Oradan gençleri ağlarına düşürüyorlar. Ve yeniden sanal medyada paylaşılan görüntüler var. Bunlar da tesirli oluyor. Mesela 15-16 yaşındaki genç eline silahı alıyor, paylaşıyor. Güya bir asker üzere. Burada bir özenme kelam konusu.
1-)Sohbet uygulamaları
2-)Dijital platformlar
3-)Sanal medya
4-)Küresel dijital platformlar
Ve mafya dizileri daima yaygınlaşmaya başladı. Bilhassa başta Netflix olmak üzere hiçbir denetimin ve denetlemenin olmadığı bir yapıdan bahsediyoruz. Ve burada çetelerin yaygınlaşmasının sebebi de bir formda bu dijital platformlara kaymış durumda. Zira çocuklar da etkileniyor. Bunları izliyorlar.
Maalesef burada yaş ve denetim kontrolleri kelam konusu olmadığı için suçluya müdahale edilemiyor. Hatalı geliyor, operasyonunu yapıyor, elini kolunu sallayarak çıkıyor ve sonra diğer bir suça yöneliyor. Çocuk çeteleri giderek arttı. Casper’lar olsun, Dalton’lar olsun… Bunlar tekrar sanal medyada yuvalanmış durumda. Zira anonim.
“SİLAHA ERİŞİMDE 81 İLE BÖLÜNMÜŞ KÜMELER VAR”
En büyük problemlerden bir tanesi silaha erişim. Şayet siz internet ortamında, sanal medyada ya da Telegram kümesinde “silah” diye ararsanız, 81 ile bölünmüş kümeler var. Örneğin “Adana” diye başlıyor. Bir de artık son periyotta siber emniyet güçlerimiz operasyonlarla takip etmeye başladı. Takma isimlerle hareket ediyorlar. Husus satışı da yeniden birebir formda Telegram ve gibisi platformlardan yapılıyor. Hatta sanal medyadaki direkt bildiriler üzerinden de yapıldığını gördüm. Bu teknolojiler çok kullanılıyor. WhatsApp’ın da artık uçtan uca şifreleme olmadığı mahkeme kararıyla ortaya çıktı. Yani bilgilerin toplandığı ve okunabildiği bir sistem. Yapay zekâ kullanılarak bu stil sözler geçtiğinde hesaplar filtrelenip kapatılamaz mı? Bu yapılabilir. Günümüz teknolojisiyle fazlası yapılabilir.
“YASAYI ÇIKARMAK KÂFİ DEĞİL, UYGULANMASI GEREKİR”
Çocukların korunması çok kıymetli. Çocuklar ülkenin geleceği. Şu an Meclis gündeminde bir yasa var: 15 yaş altına toplumsal medya yasağı. Fransa bu bahiste adım atıyor, İspanya atıyor, Avustralya attı. Yunanistan da 2027 prestijiyle 16 yaş sonu getirdi.
O vakit şu yapılmalı: İktidar ve muhalefet birlikte hareket ederek çocuklarımızı muhafazalı. Kuruldan geçen bu yasa kesinlikle Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’ndan geçmeli ve Resmî Gazete’de yayımlanmalı.
İkincisi, sanal medya şirketlerine çok daha ağır yaptırımlar uygulanmalı. Günlük erişimi 100 binden fazla olan dijital oyun platformlarının temsilci bulundurma mecburiliği getirildi, bu kıymetli fakat kâfi değil. Maddeyi çıkarmak kâfi değildir, uygulanması gerekir. Burada yalnızca güvenlik değil, ekonomik olarak da önemli bir yıpranma kelam konusu. Türkiye iktisadı açısından da risk var. Bu meselelerin bir an evvel çözülmesi ve dijital okuryazarlık eğitimlerinin artırılması kural. Aksi takdirde bu hadiseleri çok daha fazla görmeye başlayacağız.”
